Адам тек біліммен тірі,
Тек білім ғасырды қозғайды!
"Қолымнан келмейді" деп айтпа.
Білімге жаныңмен ұмтыл.
(А. Құнанбайұлы)180 жыл
2026 жылы жалпыхалықтық оқуға арналған акция кітабы ретінде Қазақстанның халық жазушысы Қабдеш Жұмаділовтің «Тағдыр» романы таңдалды. Бұл – қазақ әдебиетіндегі ең маңызды туындылардың бірі.
Романда туған жерінен жырақта қалған халықтың қайғылы тағдыры, айырылысудың қасіреті, рухтың беріктігі мен тамырға деген адалдық бейнеленеді. Шығарма нақты тарихи оқиғаларға негізделіп, жоғары көркемдік шынайылығымен ерекшеленеді. Жазушы Дәмежан бейнесі арқылы жеке бас мүддесінен гөрі ел мүддесін жоғары қоятын тұлғаны көрсетіп, әлеуметтік әділетсіздік пен заман сынақтарына қарсы тұрған ұлттың қайсарлығын ашады.
Қабдеш Жұмаділов 1936 жылы 24 сәуірде Қытайдың Шыңжаң өлкесі, Тарбағатай ауданындағы Малдыбай ауылында дүниеге келген. Алғашқы өлеңдері мен әңгімелері мектеп қабырғасында жүрген кездің өзінде жарық көрген. 1956 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетіне оқуға түсіп, кейін Қытайға қайта оралуға мәжбүр болып, қуғын-сүргін жылдарын бастан өткерді.1962 жылы Қазақстанға оралып, университеттегі оқуын аяқтады.1965 жылдан бастап «Қазақ әдебиеті» газетінде, «Жазушы» баспасында және Қазақ КСР Мемлекеттік баспа комитетінде қызмет атқарды. Елу жастан кейін толықтай шығармашылыққа ден қойды. Әдеби жолын поэзиядан бастап, кейін прозаға түбегейлі бет бұрды. Ол ондаған әңгімелер мен романдар жазып, олардың көпшілігін қазақ халқының тарихы мен шетелдегі қазақтардың тағдырына арнады.
Жазушы шығармашылығының шыңы – «Тағдыр» романы. Осы туындысы үшін ол Абай атындағы Мемлекеттік сыйлыққа ие болды. Сонымен қатар «Атамекен», «Соңғы көш» дилогиясы және «Дарабоз» эпикалық романы да оқырман тарапынан жоғары бағаланып, авторға ел мен халықтың зор құрметін әкелді.
2005 жылы 12 желтоқсанда мемлекет алдындағы еңбегі, қоғамдық қызметі және елдің әлеуметтік-мәдени дамуына қосқан үлесі үшін «Парасат» және II дәрежелі «Барыс» ордендерімен марапатталды.
Қабдеш Жұмаділов 2021 жылы дүниеден өтті. Өмірінің соңына дейін қоғамдық және әдеби өмірге белсене араласып, оқырмандармен байланысын үзген жоқ, азаматтық ұстанымын сақтады.
Бүгінде оның шығармалары өзектілігін жоймай, оқырман жүрегінен орын алып келеді. Олар тарихи сананы жаңғыртып, ұлттық мәдениетке деген құрметті арттырып, жаңа ұрпақты шабыттандыруда.
